RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Column voor 2 juli 2017 – Feest van de zon: St. Jan en de helende werking van het kruid, dat naar St. Jan vernoemd is.


Goedemorgen luisteraars,

 

Ruim een week geleden, en wel op 24 juni, was het Sint Jan. Wie wel eens een keertje heeft gesnuffeld in boeken over ‘Heiligen’, die zal ontdekken, dat iedere Heilige een eigen ‘naamdag’ heeft. Zo wordt St. Jan dus jaarlijks gevierd op 24 juni.

Om meerdere reden is St. Jan, 24 juni, een heel bijzondere dag. De zon heeft dan zijn hoogste stand aan de hemel bereikt, zoals de zon, met kerst (25 december) in zijn laagste stand aan de hemel staat. In Engeland is het oeroude Stonehenge monument eigenlijk helemaal gedacht en ontworpen rond de stand van de zon op 24 juni. En dan is er ook nog een plant die de naam van deze 24-juni-Heilige draagt: Sint Janskruid, in het Latijn: Hypericum perforatum.

Het St. Janskruid was bij de Grieken, Romeinen, Kelten, Indianen en Azteken reeds bekend en een veel gebruikt kruid. Tijdens de Middeleeuwse Kruistochten werd St. Janskruid gebruikt bij, vooral, verwondingen. In de Late Middeleeuwen ontdekte men, om het maar met moderne woorden te zeggen, de ‘antidepressieve’ werking van Hypericum. St. Janskruid toont haar volle wasdom, haar volle bloemenglorie rond 24 juni, dus juist in die korte periode, dat de Zon in zijn hoogste stand aan de hemel staat en dus de ‘Krachten van het Licht’ het grootst zijn. En, zo moet men ooit gedacht en ervaren hebben, als een plant die juist rond die hoogste stand van de zon aan de hemel zijn grootste krachten toont, en optimaal bloeit, dan moet zo’n plant beslist veel ‘Lichtkracht’ bevatten. Op of rond 24 juni werd St. Janskruid geoogst en werden er preparaten van gemaakt, die dan weer gebruikt konden worden als de zon in zijn laagste stand aankwam: de midwintertijd, de donkere dagen van het jaar, waarin veel mensen de neiging hebben om alles erg zwart en somber te zien en geen lichtpuntjes in hun denken en beleven meer kunnen ervaren. Janskruid helpt dan, om zulke somberende mensen weer iets van de ‘zonnige’ kanten van het leven te kunnen laten beleven en ervaren.

Met name in de 19e eeuw ontwikkelde zich in Duitsland een ware Hypericum-gebruik-rage. Bij zwaarmoedigheid, vage angsten, lichte vormen van depressiviteit, psychische onevenwichtigheden tijdens de vrouwelijke menopauze, angstige dromen en vooral ook slapeloosheid, werd, als we de oude boeken en geschriften er op nalezen, dikwijls met succes St. Janskruid gebruikt. In Duitsland zijn in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw grote studies opgezet om de werking van Hypericum perforatum wetenschappelijk te onderzoeken. Conclusies: Hypericum werkt beslist bij lichte en middelzware depressies. Men ontdekte ook het hoe en het waarom ervan. In de kliertjes in de blaadjes van het St. Janskruid (kun je zelf zien als je een blaadje tegen het licht houdt, je ziet dan die doorschijnende witte stipjes in het blad) bevindt zich een stofje, “hypericine” genaamd, dat een heel positieve uitwerking heeft op bepaalde neurotransmitters (zenuwprikkel-overdracht-stoffen) in de hersenen.

Nog iets bijzonders: Als je in de nog niet open gegaan zijnde bloemknopjes van het St. Janskruid , tussen duim en wijsvinger, even heftig knijpt, dan verschijnt er een rode olie. De bloem ‘knoppen’ kun je plukken en in een jampotje doen, helemaal vol, en vervolgens overgieten met zonnebloemolie (tot de helft van het jampotje). Zet dat  in de vensterbank, liefst op het zuiden, zodat de zon zijn licht er op kan laten schijnen. Na twee tot drie maanden heeft zich een prachtig rode olie ontwikkeld. Even door een heel fijne zeef afzeven en de rode olie bewaren in bijvoorbeeld een flesje dat goed afsluitbaar is. Die rode janskruidolie een erg goed werkende olie bij eerste-graads-brandwonden, zonnebrand, schaafwondjes en ook kan de olie worden gebruikt bij spier en gewrichtspijnen. De pijnlijke plek dan inwrijven met deze olie, eventueel nog gecombineerd met een paar druppeltjes Olea. Spir. Rosmarinus (Rozemarijnolie).

Kortom, het aloude St. Janskruid is een belangrijk ‘puur natuur’ geneesmiddel bij de genoemde problemen.

In de Middeleeuwen werd St. Janskruid een ‘Fuga Demonum’ genoemd, of wel een ‘ Jaag den duvel’. Die doorzichtige plekjes in het  blad werden opgevat als plekjes waar de duivel zijn tanden in had gezet om het kruid te vernietigen. Dat was de Duivel dus niet gelukt, dus werd het janskruid ook gebruikt om boze geesten te weren en te verjagen.

Om van te smullen, al die heel oude verhalen en overleveringen.

Luisteraars, graag weer tot volgende week.

Copyright 02-07-2017, Jaap Huibers, Amerongen.


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Column 19 november 2017 – Irritaties van de dikke darm – Plantago en Tormentilla kunnen dikwijls rust in de darm brengen.
- Column voor 12 november 2017 – Over het ‘gezonde’ van verkoudheidsvirussen, interferon, en het afweersysteem
- Column voor 5 november 2017 : Over de pepermuntplant, maag en darmproblemen en een niet te verteren “zware” preek.
- Column voor 29 oktober 2017 – Voeding en de ouder wordende mens
- Equisetum, een door boeren gehaat onkruid, maar ook een bron van organisch kiezelzuur, voor huid, ogen en trommelvlies.
- Column voor 15 oktober 2017 – Synergie, en de invloed ervan op lichaam en psyché.
- Column voor 8 oktober 2017 – Artrose…,als de voeding voor het kraakbeen niet compleet is.
- Column 1 oktober 2017 – “Een ketting is zo sterk als zijn zwakste schakel”. Over voeding, enzymen en cel-reparatieve-enzymen
- Column voor 3 september 2017 – Begin nieuw schooljaar, keel en neusprobleempjes en de heilzame werking van Pau d’arco, Echinacea en Melissa.