RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Kropsla, de Romeinen kweekten het al, en het witte melksap heeft een rustgevende werking, met name bij een ‘nerveuze maag’


Goedemorgen luisteraars,

Kropsla… beslist een heerlijke zomergroente, zo samen met worteltjes, een knapperig gebakken aardappeltje en eventueel een biefstukje of een tartaartje. U begrijpt het al: zittend in mijn tuin met tal van groenten en geneeskruiden, smullend van dit heerlijks, realiseer ik me ieder jaar weer, dat ‘op vakantie gaan’ bij ons, hier in huis, eigenlijk nooit onderwerp van bespreking is geweest.

Sla is een heel oude groente. De Romeinen, zelfs de Egyptenaren zijn, rond 4000 v.Chr. al bezig geweest met het kweken en veredelen van sla. De oorspronkelijke sla zag er anders uit, dan onze huidige kropsla. Die echte kropsla, met stevige, volle kroppen is vermoedelijk in de 16e en 17e eeuw ontwikkeld en gekweekt. Een van de belangrijkste kenmerken van sla is het aanwezige witte melksap in de stengel en de dikke nerven van de bladeren. Daar heeft de sla wellicht ook zijn Latijnse naam aan te danken: Lactuca Sativa. Lactuca is afgeleid van het woord lac, dat melk betekent. Sativa betekent zoveel als: van het land komend. Het melksap in die vele, met name ook heel oude sla-rassen, werd destijds nogal eens gebruikt als ‘roesmiddel’. Hippocrates, de beroemde Griekse arts, vertelt dat het melksap van de sla wel gebruikt werd als vervanging voor opium. Een Engelse arts heeft daar begin 19e eeuw zelfs een publicatie aan gewijd: het gecondenseerde melksap van de kropsla als slaapmiddel. Opium en opiumachtige stoffen in planten hebben een rustgevend effect op een bepaald  deel van het vegetatief zenuwstelsel. Zo werd, tot kort na de Tweede Wereldoorlog, door sommige -met name oudere- huisartsen het eten van het hart en de stengel van de kropsla, waarin zich veel melksap bevindt, aanbevolen bij hetgeen men toen noemde de ‘nerveuze maag’. Interessant iets, die toenmalig dikwijls voorkomende nerveuze maag. Tegenwoordig zie je dat niet meer zo. In deze tijd zijn we direct helemaal angstig, overspannen en depressief. Destijds, toen het leven nog wat rustiger gestalte kreeg, konden mensen met een gevoelige aard, hun gevoelens en emoties niet altijd verwerken. Zo’n nerveuze onevenwichtigheid sloeg dan op de maag, zoals men dat toen noemde. En juist dat aan opium verwante melksap van de sla blijkt een rustgevende werking te bezitten, met name waar het de maag betreft. Mijn vader had nogal eens last van zijn maag, geen maagziekten, als wel, zoals de huisarts het toen noemde: een maag die teveel aan zenuwachtigheid moet opvangen. ‘Huibers’, adviseerde de dokter, ‘als je kropsla in de tuin afsnijdt, moet je steeds even iets oplikken van dat stammetje, dat bittere melksap.’ En o wonder, toen mijn vader dat advies ter harte nam, verdwenen van lieverlee zijn maagkrampen en maag problemen. Eén van de ‘voorvaderen’ van onze kropsla is de Lactuca virosa, de Gifsla. Ook het melksap van deze plant bevat stoffen die aan opium verwant zijn. Uit dat melksap wordt het homeopathische middel Lactuca virosa D4 gemaakt. En dat blijkt, met name bij kinderen, een goed middel te zijn als de hoest blaffend is en de bronchiën onrustig. Kortom, zo’n simpel kropje sla… niemand realiseert zich meer welk een bijzondere geneeskracht in de sla aanwezig is, tenminste, als je weet hoe je het moet gebruiken en toepassen. En zelf kropsla kweken? Koop wat sla-plantjes en zet ze in een ruime pot met potgrond. Binnen zes weken straalt die prachtige krop sla u tegemoet en is het hart ervan zacht en melkrijk, als een moeder die haar kind voedt. Luisteraars, graag weer tot de volgende week.

Copyright 30-07-2017, Jaap Huibers, Amerongen.


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Column 19 november 2017 – Irritaties van de dikke darm – Plantago en Tormentilla kunnen dikwijls rust in de darm brengen.
- Column voor 12 november 2017 – Over het ‘gezonde’ van verkoudheidsvirussen, interferon, en het afweersysteem
- Column voor 5 november 2017 : Over de pepermuntplant, maag en darmproblemen en een niet te verteren “zware” preek.
- Column voor 29 oktober 2017 – Voeding en de ouder wordende mens
- Equisetum, een door boeren gehaat onkruid, maar ook een bron van organisch kiezelzuur, voor huid, ogen en trommelvlies.
- Column voor 15 oktober 2017 – Synergie, en de invloed ervan op lichaam en psyché.
- Column voor 8 oktober 2017 – Artrose…,als de voeding voor het kraakbeen niet compleet is.
- Column 1 oktober 2017 – “Een ketting is zo sterk als zijn zwakste schakel”. Over voeding, enzymen en cel-reparatieve-enzymen
- Column voor 3 september 2017 – Begin nieuw schooljaar, keel en neusprobleempjes en de heilzame werking van Pau d’arco, Echinacea en Melissa.