RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Andijvie, een heerlijke groente, met bitterstoffen die erg heilzaam zijn voor de reiniging van de lever.


Goedemorgen luisteraars,

Vorige week heb ik één en ander verteld over die heerlijke zomerse kropsla. Vandaag gaat het over een neefje van de sla: andijvie. Ook zo’n echte, heerlijke zomergroente en tot ver in de herfst niet te versmaden. Andijvie, evenals sla, cichorei en witlof, behoren tot de grote plantenfamilie der Composieten. Een afgeleide tak van die composietenfamilie kun je de Lactucea noemen, ofwel, de planten die melksap in hun stammetje bezitten. Lactucea is afgeleid van het Latijnse woord Lac, dat melk betekent. Lees de column over sla nog even na, want daarin heb ik e.e.a. nader toegelicht.

Evenals de sla, werd andijvie gekweekt door,en heel hoog gewaardeerd bij de Romeinen, de Grieken en waarschijnlijk ook bij de Egyptenaren. Het melksap van andijvie, zeker die oude rassen, is bitter van smaak. Dat kan er wellicht de reden van zijn, dat andijvie, als een soort ‘bitterkruid’ gebruikt is tijdens het oorspronkelijke Joodse Pesach-feest, waarbij men o.a. de uittocht uit Egypte vierde. Cichorei en andijvie zijn heel nauw verwant, evenals witlof. Andijvie is een eenjarig gewas en cichorei is een overblijvende plant, die je nog steeds royaal in wegbermen, met name die van de typisch Hollandse dijken, kunt aantreffen. Andijvie is zowel rauw als gekookt een heerlijke en zeer gezonde groente. Juist die bitterstoffen in het melksap en de bladeren van de andijvie zijn bewezen waardevol voor de leverfunctie. Al eeuwen is het gebruik van cichoriumthee en tinctuur in gebruik bij lever- en gal-aandoeningen. De bitterstoffen in andijvie en cichorium bevorderen de aanmaak en afscheiding van gele gal in de lever, met als gevolg dat de lever zich kan reinigen van vele ongezonde ballaststoffen. Veel moderne medicijnen moeten via de lever omgezet worden en afgevoerd. Die medicijnen hebben bijna allemaal een hoog moleculair gewicht, hetgeen betekent, dat de resten ervan, via de gal uit de lever komend, afgevoerd moeten worden. Medicijn ‘veel-gebruikers’, doen er beslist goed aan, zeer regelmatig andijvie te eten, of eens een likje te plegen aan het stammetje van de vers afgesneden andijvie-stronk. Of, zoals een oude huisarts in Veenendaal ooit eens vertelde: ‘Het witte melksap van de andijviestronk, laat je lever opspringen van vreugde.’ Vanouds her werd andijvie in de landen van haar oorsprong, dus rond de Middellandse Zee, vooral rauw, als een soort salade gegeten. Altijd met de toevoeging van een heel klein beetje olijfolie uit de eerste persing. In mijn jeugd heb ik, zeker bij mijn grootouders, dikwijls in het zout ingemaakte andijvie gegeten. Dat heeft een bepaalde geur en smaak. Zij waren er dol op, ik vond het niet te eten. Ingemaakte andijvie bevat beslist een hoeveelheid mineralen, zoals kalium en magnesium. Maar gedurende dat verblijf van de andijvie in het zout, in zo’n Keulse pot, gaat er wel erg veel van de vitaminen verloren. Verse andijvie, zeker als andijviestamppot is van veel grotere waarde. Witlof en andijvie zijn echte familieleden, met dien verstande dat witlof gekweekt wordt op de wortels van de cichorium. De uitlopers, de latere kropjes, worden in het zand onder gehouden, waardoor het zich ontwikkelend blad geen bladgroen, chlorofyl, kan vormen. Vandaar de naam: witlof. Kinderen lusten dikwijls geen andijvie. Maar… als je gekookte andijvie met aardappels prakt en ieder hapje verpakt in een zelf gemaakt appelmoes omhulseltje… Míjn kinderen zijn nog steeds erg gek op andijvie, want het ging er in als koek.

Luisteraars, graag weer tot de volgende week.

Copyright 06-08-2017, Jaap Huibers, Amerongen.


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Column 19 november 2017 – Irritaties van de dikke darm – Plantago en Tormentilla kunnen dikwijls rust in de darm brengen.
- Column voor 12 november 2017 – Over het ‘gezonde’ van verkoudheidsvirussen, interferon, en het afweersysteem
- Column voor 5 november 2017 : Over de pepermuntplant, maag en darmproblemen en een niet te verteren “zware” preek.
- Column voor 29 oktober 2017 – Voeding en de ouder wordende mens
- Equisetum, een door boeren gehaat onkruid, maar ook een bron van organisch kiezelzuur, voor huid, ogen en trommelvlies.
- Column voor 15 oktober 2017 – Synergie, en de invloed ervan op lichaam en psyché.
- Column voor 8 oktober 2017 – Artrose…,als de voeding voor het kraakbeen niet compleet is.
- Column 1 oktober 2017 – “Een ketting is zo sterk als zijn zwakste schakel”. Over voeding, enzymen en cel-reparatieve-enzymen
- Column voor 3 september 2017 – Begin nieuw schooljaar, keel en neusprobleempjes en de heilzame werking van Pau d’arco, Echinacea en Melissa.