RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Sperziebonen, een heel oude groente, waarvan de peulenschillen een bijzondere medicinale werking bezitten, o.a. bij diabetes II.


Goedemorgen luisteraars,

Op dit moment kan er weer royaal sperzie-en snijbonen geoogst worden. En als dat dan uit de eigen tuin kan, dan is het helemaal een feest. Bonen bestaan er in vele soorten en variëteiten. Zelf kan ik altijd heel erg genieten van de stoksperziebonen. Die kun je tegenwoordig nauwelijks meer in een groentewinkel kopen, en zo ja, dan betaal je je scheel. Sperzie-en snijbonen behoren tot de plantenfamilie der Vlinderbloemigen. De Latijnse naam is Phaseolus vulgaris. Die Phaseolus-soorten stammen van oorsprong allemaal uit Zuid- en Midden Amerika. In grotten in het Noorden van Zuid-Amerika zijn bonen gevonden die tussen de 6000 en 4000 jaar oud bleken te zijn. Met andere woorden, het heerlijke boontje behoort tot de zeer oude groenten. De Spaanse ontdekkingsreizigers brachten de boon naar Europa en Azië. Dat was begin 16e eeuw.

Van de verschillende bonensoorten gebruiken we of de hele, groene boon (zoals in het geval van de sperzie- en snijboon), of we gebruiken de boon die in de peul tot groei en ontwikkeling komt (zoals bij de bruine boon, witte boon en de kapucijner). De bonenpeul, van sperzie- en snijboon, bevat heel waardevolle voedingsstoffen, zoals vezels, pectine, flavonoïden, eiwitten, bêta-caroteen, vitamine C, vitamine B, kalium en kiezelzuur. Maar let wel, ongekookte groene bonen of rauwe bonen mag je nooit eten, want dat kan leiden tot bloederige maagontstekingen en maag- en darmkrampen. Bonen, zeker de groene, moet je altijd minimaal 20 tot 30 minuten koken. Na het afgieten van het restje kookwater, altijd even na-stoven met een klontje roomboter. Het bevordert niet alleen de smaak, maar het zorgt er ook voor, dat de genoemde voedingsstoffen in het lichaam veel beter opgenomen kunnen worden. En dan weer de verrassing: wat de meesten niet weten is dat de sperzieboon ook bijzondere medicinale kwaliteiten bezit. In de kruidengeneeskunde, die overigens ook door de huisartsen van lang geleden werd gepraktiseerd, is de thee of de tinctuur van de bonenschil al lang in gebruik. Naast de hiervoor genoemde voedingsstoffen, bevat de bonenschil, de peul, ook nog tal van bijzondere stoffen die medicinaal aangewend kunnen worden. Zo bevat de bonenpeul een stof, faseoline genaamd, die de groei en ontwikkeling van schimmels in het lichaam enigszins kan tegenhouden. Ook bevat de bonenpeul z.g. vocht afdrijvende kwaliteiten en werd ze vroeger dikwijls toegevoegd aan theemengsel voor reuma en jicht. Interessant is ook, dat tinctuur van de bonenpeul, verkrijgbaar als Phaseolus tinctuur, enig effect blijkt te hebben bij de lichtere vormen van suikerziekte, met name bij diabetes type 2, de ouderdomssuikerziekte. Bonenpeulen hebben geen directe uitwerking op de alvleesklier of de insulinehuishouding, maar bonenschillen bevatten stoffen die de opname van koolhydraten en zetmeel in de darm verminderen. Met name bij een sterke verhoging van het bloedsuiker, direct na de maaltijd, is het gebruik van Phaseolus tinctuur soms heel verrassend zinvol. Ook is het gebleken dat de z.g. hypo ‘s, een te laag bloedsuiker, beslist verminderen. Kortom, zo’n eenvoudig groente gewas als het sperzieboontje blijkt toch weer heel waardevolle kwaliteiten te bezitten, wat oude huisartsen nog wisten en in een kant-en-klaar-magnetron maagvullinkje niet meer aanwezig is. Luisteraars, graag tot de volgende week.

Copyright 13-08-2017, Jaap Huibers, Amerongen.


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Column 19 november 2017 – Irritaties van de dikke darm – Plantago en Tormentilla kunnen dikwijls rust in de darm brengen.
- Column voor 12 november 2017 – Over het ‘gezonde’ van verkoudheidsvirussen, interferon, en het afweersysteem
- Column voor 5 november 2017 : Over de pepermuntplant, maag en darmproblemen en een niet te verteren “zware” preek.
- Column voor 29 oktober 2017 – Voeding en de ouder wordende mens
- Equisetum, een door boeren gehaat onkruid, maar ook een bron van organisch kiezelzuur, voor huid, ogen en trommelvlies.
- Column voor 15 oktober 2017 – Synergie, en de invloed ervan op lichaam en psyché.
- Column voor 8 oktober 2017 – Artrose…,als de voeding voor het kraakbeen niet compleet is.
- Column 1 oktober 2017 – “Een ketting is zo sterk als zijn zwakste schakel”. Over voeding, enzymen en cel-reparatieve-enzymen
- Column voor 3 september 2017 – Begin nieuw schooljaar, keel en neusprobleempjes en de heilzame werking van Pau d’arco, Echinacea en Melissa.