RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht


Jaap Huibers


Andijvie, cichorei, en bitterstoffen die gezond zijn voor lever en hart.


Goedemorgen luisteraars,

Vorige week heb ik aandacht besteed aan dat heel gewone kropje sla, waarin zich stoffen bevinden met bijzonder geneeskrachtige eigenschappen. Vandaag ga ik u iets vertellen over  Andijvie.

Evenals de sla, kon ik ook afgelopen week, prachtige kroppen andijvie in de eigen moestuin oogsten. En de fijnproevers weten het: andijvie uit eigen moestuin….tja, dat smaakt nu net even anders dan de andijvie uit de supermarkt.

Vooral die ouderwetse andijviestamppot…heel fijn gesneden andijvie, wat aardappels, iets olijfolie en azijn, vleugje kruidenzout….een heel gezonde heerlijkheid van de eerste orde. Als kind vond ik gekookte andijvie wat minder smakelijk. Het was dikwijls wat bitter van smaak. En dan zijn we direct bij een van die kenmerkende aspecten van de andijvie. Deze groente is namelijk een heel direct broertje of zusje van de witlof en de cichorei. Witlof wordt gekweekt op de wortels van de cichorei. Die ouderwetse witlof van vroeger was ook altijd wat bitter van smaak. Dat is tegenwoordig niet meer zo, want door middel van teelt en kweekmethoden heeft men dat ‘bittere’ bijna helemaal weg kunnen werken. En dat is eigenlijk best wel jammer, want de gezonde kracht van die ouderwetse andijvie en witlof bevindt zich juist in dat ‘bittere’, of wel de zogenaamde bitterstoffen die zich in  deze planten vormen.

Bitterstoffen tref je aan in tal van andere, met name geneeskrachtige planten, de geneeskruiden. Het aardige is, dat die bitterstoffen qua naam nog steeds voortleven in een ouderwets ‘neutje’, het kruidenbittertje. In Duitsland, Friesland en op de Waddeneilanden…ja, iedere streek had lang geleden zo zijn eigen (kruiden) bittertje. Dat is een alcoholisch drankje dat getrokken is uit ….jawel, tal van kruiden uit de directe omgeving en die dikwijls veel bitterstoffen bevatten. Zelfs en vooral de kloosters hadden hun eigen ‘bittertjes’ en werden dan ook genoemd naar het klooster waar het getrokken werd.

Bitterstoffen hebben een heel zinvolle uitwerking op de lever en de gal. En als die organen in heel goede doen zijn, gaat het met het hart meestal ook goed. Vandaar dat oude gezegde: Bitter in de mond maakt het hart gezond!

Mijn grootvader Huibers kreeg op zijn 49e jaar te horen dat zijn hart ‘versleten’ was. Maar, zo sprak zijn huisarts, de toen al ouder Dokter Hekster in Veenendaal: Jacob, laten we nu eens beginnen met iedere dag het fijn kauwen van een walnoot-tussenschotje. Oei, dat was echt wel even doorbijten, want een walnoot-tussenschotje is heel erg bitter. Mijn grootvader heeft de raad van zijn huisarts opgevolgd en bijna iedere dag even gekauwd op een walnoot-tussenschotje, de rest van zijn, uiteindelijk toch best wel lange leven. Zelfs toen hij al in de zeventig was, klom hij vitaal de hoge appelboom in om de mooie goudrenetten te oogsten.

De kern van het verhaal is: bitterstoffen hebben, hoe dan ook, een heilzame uitwerking op ons lichaam. Ook de bitterstoffen in de andijvie zijn van betekenis. Ze reinigen de lever, doordat de bitterstoffen de lever aanzetten tot een betere afscheiding van gal, waardoor veel belastende stoffen, die meestal in de lever worden opgeslagen, afgevoerd kunnen worden. Bitterstoffen dragen ook bij tot een wat royalere aanmaak en afscheiding van spijsverterings-enzymen, met name in de alvleesklier en darmen.

En zo zie je weer, hoe zo’n ouderwetse groente als andijvie, vers en van ‘bittere’ goede kwaliteit, een zinvolle bijdrage kan leveren aan het welzijn van ons lichaam, zeker in een tijd, waarin we erg veel eten wat de ‘goede God’ nooit, maar dan ook never nooit op het dagelijks menulijstje heeft gezet, toen Hij, heel lang geleden die mens  had ‘ontworpen’ en  de mens zijn ‘levenswandel’ op de aarde begon.

Luisteraars, graag weer tot de volgende week.

Copyright 10-06-2018, Jaap Huibers, Amerongen.


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- Waarom eet een aap bananen en een mens frikadellen?
- Uien: om van te huilen, maar ook erg geneeskrachtig.
- Koemelk, moedermelk en allergieën.
- Wisselingen in leefritme en de ordenende werking van de Hartgespan (Leonuris cardiaca).
- Appels, en het heel waardevolle pectine in de appelmoes.
- De invloed van het weer op onze gezondheid
- Komkommertijd….
- Laurus nobilis: over de lauwerkrans, pijnlijke gewrichten en glanzend haar.
- Zeer hoge temperaturen, ouderen, het hart en twee kruiden die behulpzaam kunnen werken.
- Column voor 1 juli 2018 – Drukke kinderen, vakantietijd en de rust bevorderende werking van het Slaapmutsje