RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht RTV Utrecht

- advertentie -
- advertentie -

Jaap Huibers


Pinksteren en de pinksterbloem


Goedemorgen luisteraars, 


Vandaag is het Pinksteren. Een mooi moment om u iets te vertellen over de plant die naar dit oud Christelijke feest vernoemd is: de pinksterbloem. De Latijnse naam is Cardaminé pratensis. Trouwe luisteraars kennen zo langzamerhand mijn grote voorliefde voor het uitpluizen van de Latijnse en vooral Griekse plantennamen. Laten we eens even kijken naar de Latijnse naam van de pinksterbloem, zoals ik zei: Cardaminé pratensis. Pratensis, de tweede naam, betekent letterlijk: in de weide groeiend. Wel, dat hebben we dit jaar weer volop kunnen zien. Vele weilandjes langs de Langbroekerwetering waren half april helemaal licht lila van kleur, vanwege bloeiende pinksterbloemen. Een fantastisch gezicht! De eerste naam, Cardaminé, stamt waarschijnlijk van de Griekse woorden: cardia en damao. Cardia betekent ‘hart’ en damáo betekent verzachten, temperen. Alsof de Grieken 2500 jaar geleden hebben willen aangeven dat de pinksterbloem een verzachtende werking, een temperend effect op het hart heeft. Ik kom daar hierna op terug. 

De beroemde Vlaamse arts en kruidenkenner, Rembertus Dodonaeus schrijft in zijn Cruydeboeck uit 1554 erg lovend over de pinksterbloem, die hij overigens Coeckoeksbloem noemt. Hij zegt dan (en ik citeer het in die oude Vlaamse taal): ‘Dit cruyt is sonderlingen nut tegen den scheurbuik als het ettelijcke dagen achter één ghedroncken wordt.’ Scheurbuik is een aandoening die in vroeger tijd optrad bij met name zeelieden, als ze lange tijd geen verse groenten hadden gegeten. Dus: gebrek aan vit. C. Wat waren die oude artsen toch goede waarnemers. Nu weten wij dat het om vit. C gaat, en weten we ook dat de pinksterbloem veel vit. C bevat. En die oude artsen? Nee, die hadden nog nooit van vit. C gehoord, maar ze hadden wel ontdekt dat het gebruik van de pinksterbloem, vooral het verse kruid, bijvoorbeeld als salade, heel snel de scheurbuik kon genezen. Om diep respect voor te hebben.

Dodonaeus geeft ook nog een heel leuke, praktische aanwijzing. Hij zegt: ‘Dit cruyt doet ook de sproeten van den huid vergaan, en de placken des aangesichts die van de hitte der Sonnen gekomen sijn, als sij daer ‘s nachts op geleyt wort en ‘s morgens afgewasschen’… met andere woorden: als je in het heftige voorjaars-zonnetje wat verbrandt, leg dan ’s nachts gekneusde pinksterbloemen op de rode plaatsen van de huid en was deze ’s morgens met wat water af. Zo ziet u maar hoe modern men in de 16e eeuw al was. Zelfs voor de kwalijke gevolgen van het ‘zonnebaden’ had men al een remedie. 

In die oude Dodonaeus lees ik nog altijd met zeer groot plezier en zeer geïnteresseerd. Dat grote, oude, dikke kruidenboek bevat vele recepten en geheimen die we tegenwoordig, zelfs in de natuurgeneeskunde, nauwelijks meer weten en kennen. Ik kom nog even terug op die oude Griekse naam: kardia-damao, of wel: de verzachtende werking op het hart. Tinctuur van de pinksterbloem blijkt inderdaad een rustgevende werking uit te oefenen als het hart te gejaagd, ja, te ‘vol’ in je borst aanwezig is. Dat hangt meestal samen met jouw gemoedstoestand.

Iedere keer als je in jezelf ervaart: ‘O, mijn ziel, wat zijt ge onrustig’, ja, als het hart vanwege een teveel aan zorgen en gebrek aan vertrouwen te onstuimig haar stem laat horen, denk dan altijd aan de tinctuur van de pinksterbloem. Want is het op Pinksteren niet de ‘Geest van hierboven’ die ons leert geloven, hopen en liefhebben door die levens- en gezondheid schenkende ‘kosmische kracht’. En dat is dan blijkbaar zo rijk aanwezig in de pinksterbloem? 



Ik wens u ‘geestrijke’ pinksterdagen en graag weer tot de volgende week.

Copyright, 31-05-2020, Jaap Huibers. 

 

 

 


Eerder verschenen Jaap Huibers:

- De rode biet (kroot): een heel ‘aardse’ lekkernij!
- Heermoes, organisch kiezelzuur, huid, kraakbeen en de ‘lichtjes’ in de ogen…
- Lindebloesemthee, bij koorts, slijmvliesproblemen en ‘drukke’ kindertjes
- Voorzichtig met tuinbonen
- Zoutgebruik en onze nieren
- Kropsla, broom en ‘schone dromen’
- Pinksteren en de pinksterbloem
- Burn-out: de aankomende pandemie, Valeriaan en Aurum Metallicum 4 CH.
- Zink bij infectieziekten en van belang voor een goed afweersysteem.