Amateurclubs steeds vaker succesvol in de KNVB beker, hoe kan dat?

Hercules viert de sensationele zege op Ajax
Hercules viert de sensationele zege op Ajax © Orange Pictures
Provincie Utrecht - Hercules dat van Ajax wint en een verlenging afdwing tegen SC Cambuur, Spakenburg dat FC Groningen én FC Utrecht verslaat: het is allang geen uitzondering meer dat een amateurclub ver komt in de KNVB beker. Alleen al in onze provincie bereikte sinds 2010 acht keer een amateurclub de laatste 16 van de beker. Tussen 1970 en 2010 gebeurde dat slechts één keer. Hoe kan dat?
"Het amateurvoetbal is veel professioneler geworden", zegt Jochem Twisker, oud-trainer van Spakenburg, GVVV en Hercules, en tegenwoordig in de derde divisie actief bij het Woerdense Sportlust'46. "En dan heb ik het niet over betalingen, maar over fysieke begeleiding en bijvoorbeeld de mogelijkheden van video-analyse. En ze zijn ook veel fitter dan vroeger. Hercules oogde in de verlenging tegen Cambuur fitter dan Cambuur. Dan heb je het over twee keer per week trainen tegen zeven keer."
"Ik weet niet wat zíj doen", reageert Hercules-trainer René van der Kooij op die uitspraak. "Ik weet wel dat wij die twee keer op hoge intensiteit trainen." Maar een echte verklaring heeft hij niet. "Misschien heeft mijn peptalk aan het begin van de verlenging ze over hun vermoeidheid heen geholpen."
Simon Brouwer, als speler van GVVV
Simon Brouwer, als speler van GVVV © Orange Pictures
Dat is een redenering die volgens Simon Brouwer hout snijdt. Brouwer bereikte in 2012 met GVVV de kwartfinale van de KNVB beker, door onder meer eredivisionist Excelsior uit te schakelen. "Amateurs geven in een bekerduel met profs pas op als ze erbij neervallen. Spelers van de profclubs denken dat het wel goed komt."
Maar Brouwer zag nog iets opvallends in de wedstrijden van Spakenburg en Hercules. "Ze blijven goed voetballen, er zit een plan achter. Ik denk dat de trainers in de amateurtop beter zijn geworden, tactisch sterker." Jochem Twisker beaamt dat. "Met name de tweede divisie is tactisch sterk ontwikkeld", zegt hij.
Ajax heeft de bestanden nooit gedownload
René van der Kooij
De factor onderschatting speelt ook een rol. "Profclubs hebben vaak de neiging om in de beker andere spelers een kans te geven. Dat komt het niveau niet altijd ten goede", ziet Simon Brouwer. Dat bleek onder meer in de wedstrijd Hercules - Ajax, waar het aanvalstrio Berghuis, Brobbey, Bergwijn niet aan de aftrap verscheen.
"Die hadden zich sowieso niet voorbereid", weet René van der Kooij. "Ajax had bij één van onze competitietegenstanders beelden opgevraagd. Die zijn via wetransfer verstuurd, maar Ajax heeft de bestanden nooit gedownload."

Nieuwe voetbalpiramide

Misschien wel de allerbelangrijkste oorzaak is de herinrichting van de voetbalpiramide. Tot 2010 speelden 84 clubs op het hoogste amateurniveau, verdeeld over drie hoofdklassen op zaterdag en drie op zondag. In 2010 werd de topklasse ingevoerd, waarin 32 teams speelden: de beste 16 van de zaterdag en de beste 16 van de zondag. Weer zes jaar later vormden de beste ploegen van die twee topklassen de tweede divisie.
"De weerstand is daardoor maximaal geworden", zegt Hercules-trainer Van der Kooij daarover. "Je speelt nu elke week tegen een topteam. Het is daardoor ook niet zo dat de profclubs minder goed zijn geworden, maar de amateurs zijn echt beter geworden." Simon Brouwer is dat met Van der Kooij eens. "Je speelt meer wedstrijden en ook nog eens op topniveau. Een paar clubs in de top van de tweede divisie zijn daardoor nu goed genoeg voor de eerste divisie."

Utrechtse clubs minimaal in achtste finale KNVB beker
1975 IJsselmeervogels (halve finale)

2012 GVVV (kwartfinale)
2014 IJsselmeervogels (achtste finale)
2017 IJsselmeervogels (achtste finale)
2018 GVVV (achtste finale)
2020 Spakenburg (achtste finale)
2020 IJsselmeervogels (achtste finale)
2023 Spakenburg (halve finale)
2024 Hercules (achtste finale)

De cijfers staven dat. Sinds de invoering van de topklasse en later de tweede divisie bereikte in twaalf seizoenen alleen al uit onze provincie acht keer minimaal de achtste finales van de KNVB beker. Vóór 2010 lukte dat alleen IJsselmeervogels in 1975. En in de afgelopen veertien jaar werd zeventien keer een profclub in de KNVB beker verslagen door een amateurclub uit onze provincie. Tussen 1970 en 2010 gebeurde dat in veertig jaar tijd vijftien keer.
"Veel potentiële profs kiezen nu bewust voor een maatschappelijke loopbaan in combinatie met voetballen in de top van de amateurs", zegt Jochem Twisker. "Dan heb je een goede baan, en het voetbal is een leuke bijverdienste. De meeste clubs in de eerste divisie kunnen daar financieel niet aan tippen."
Simon Brouwer noemt tenslotte nog een laatste oorzaak. "Jongens bij profclubs komen op de club, gaan trainen en gaan weer naar huis. Wij vierden carnaval samen, gingen op zaterdag na de wedstrijd de stad in en hadden leuke teamuitjes. Wij waren daardoor een team dat voor elkaar door het vuur ging. Dat missen de profploegen volgens mij."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.