De visserij zit in de knel en dat merken de vishandelaren: 'Schol nu drie keer zo duur'
Spakenburg - "Vier kilo kibbeling, en hoeveel schol moet je hebben?" De klanten staan in de vroege ochtend al weer aan de balie van vishandelaar en horecaleverancier Heijnen en Koelewijn in Spakenburg. Maar het bijna eeuw-oude familiebedrijf heeft de wind niet in de zeilen. De visserij zit in moeilijk vaarwater, en daarmee ook de vishandel.
Het bedrijf zit al 97 jaar in de familie, maar hoe ze hun 100-jarig jubileum gaan halen is nog onduidelijk. Inflatie, stijgende loonkosten, hoge dieselprijzen, maar ook aangescherpte regelgeving maken het voor kottervissers moeilijk om financieel het hoofd boven water te houden
Drie keer minder en drie keer duurder
70 procent van de kotters is gestopt, en dat ziet de vishandelaar terug in het aanbod. Het aantal soorten vissen loopt flink terug op de visafslag in Spakenburg. Een paar weken geleden was er zelfs maar één vissoort. Daardoor stijgen de prijzen, terwijl de klanten juist teruglopen. Op de duurdere vissoorten, zoals tong en kreeft, wordt door de handelaar geen winst meer gemaakt.
Die prijsstijging is al langer bezig. De handelaar ziet hoe snel het gaat. "Een jaar of tien terug verkocht ik drie kilo schol voor 10 euro, en die kosten nu 8,50 een kilo bij de inkoop. Dus drie kilo is 25 euro. Dat is drie keer zo duur." Dat merken de klanten ook, maar toch twijfelen ze niet aan het voortbestaan van de vishandel in Spakenburg. "Die prijsstijging is wel een beetje jammer, maar dit blijft wel. Ja hoor." De wens is hier misschien ook de vader van de gedachte, want of ze zonder vis zouden kunnen? "Nou, echt niet, nee."
Voorzichtig optimisme
Ook de familie is voorzichtig optimistisch. Met name de nieuwe generatie heeft de blik al op de toekomst. "Ik denk dat we altijd wel vis blijven eten. Linksom of rechtsom vinden we wel een manier. Maar het wordt natuurlijk wel moeilijker gemaakt. Verleden jaar ging de wereldconsumptie van kweekvis voor het eerst over de 50 procent. Ik denk dat dat alleen maar toe zal nemen", vertelt opvolger Stefan.
In de vishal is een schilder bezig met een bijzonder schilderij. Kotters van Urk hebben hem gevraagd om dit werk te schilderen. "Ik schilder vier Noordzeekotters, waarvan er drie al zijn gesloopt en één wordt er nu verkocht. Dus als je bezig bent voel je zelf al een beetje het hartzeer van wat die schippers allemaal mee moeten maken. Dat is vaak van generatie op generatie. Dat moeten ze opgeven door hoge kosten en de windmolens op zee waar ze niet bij in de buurt mogen vissen. Maar ik blijf mijn visje kopen!"
Toch is er in de supermarkten en restaurants nog altijd voldoende vis, maar dat is kweekvis - zoals zalm en dorade - wat qua productie proces vergelijkbaar is met een kip of varken uit een stal. Volgens Heijnen en Koelewijn niet per se een inferieur product, maar de liefhebber proeft het verschil met een wilde vis.
Wil je toch een wilde vis voor een relatief klein prijsje kopen? Vraag dan eens naar het scharretje bij de vishandel. "Ja het scharretje is goedkoop. Toevallig ligt er nou net geen. We zijn daarvoor afhankelijk van Denemarken maar daar hadden we de storm Hans, maar relatief is dat nog heel goedkoop."