Fel protest tegen renteverhoging studieschuld: 'Het maakt me bang voor de toekomst'
Den Haag - Het was vandaag een drukte van belang tegenover het Tweede Kamergebouw in Den Haag. Daar voerden honderden studenten actie tegen de geplande verhoging van de rente op de studieschuld. Vanaf 1 januari 2024 stijgt die namelijk van 0,46 naar 2,56 procent; het hoogste percentage in veertien jaar.
"Ik ben weleens eerder bij een protest geweest, maar nooit voelde ik me meer genoodzaakt te gaan dan nu", legt de Utrechtse Bianca Huisman (23) uit. Met een studieschuld van zo'n 50.000 euro hoort ze bij de groep die met de renteverhoging hard getroffen wordt. Haar bord met daarop 'Kleine prijs voor toegankelijk onderwijs' sluit mooi aan bij de slogans 'Niet mijn schuld' en 'Pechgeneratie, wij eisen compensatie!' die ook te zien zijn.
Huisman hoopt dat de demonstratie enige invloed heeft, maar veel geloof heeft ze daar niet in. "Ik ben inmiddels best pessimistisch. Politici zeggen vaak te luisteren, maar dat blijkt niet uit de keuzes die ze later maken. Aan de andere kant: protesteren is nu het enige wat we kunnen doen."
Honderden euro's extra
Dat de verhoging vervijfvoudigd wordt, komt voort uit de gestegen rente die de overheid zelf moet betalen om geld te lenen. Voor veel studenten is het een flinke streep door de rekening. Letterlijk en figuurlijk. Zeker gezien het feit dat diezelfde rente op studieschulden zes jaar lang op 0 procent stond.
"Vijf jaar geleden begon ik met mijn bachelor en was er geen rente", blikt Huisman terug. "Later ben ik nog met een master begonnen. Maar met de wijsheid van nu had ik dat misschien niet gedaan. Ik heb daar weleens spijt van. Zeker als ik zie hoeveel geld ik straks moet terugbetalen. Dat bedrag wordt met de renteverhoging alleen maar groter."
Tekst gaat verder onder foto.
Volgens de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en FNV Young & United is de renteverhoging het meest wrang voor de generatie die het zonder basisbeurs moest stellen. "Zij bouwden op aandringen van de overheid hoge studieschulden op. Voor sommigen van hen komt daar nu een rente van enkele honderden euro's per maand bij, waardoor enorme financiële problemen dreigen", legden de partijen die het protest organiseerden uit.
Dat geldt ook voor Quincey Mok (24), student aan de Hogeschool Utrecht. "Ik maak dit met veel verschillende studenten uit deze pechgeneratie door. We zitten er middenin, maar het is niet onze schuld. Ons is beloofd dat we geen leenangst hoeven te hebben. Doordat de rente nu zo extreem oploopt, voelen we ons gewoon niet serieus genomen."
Als ik straks klaar ben, weet ik niet of ik een hypotheek kan krijgen of goed voor mezelf kan zorgen
Mok is naast ICT-student ook bestuurslid van de Utrechtse studentenbelangenvereniging VIDIUS. Ze maakt zich hard voor studentenwelzijn, zoals vandaag in de Hofstad. Toch leent ook zij al jarenlang bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). "Ja, ook ik heb een heel hoge studieschuld. Dat maakt me bang voor de toekomst. Als ik straks klaar ben, weet ik niet eens of ik een hypotheek kan krijgen of goed voor mezelf kan zorgen. Het maakt me heel verdrietig en gefrustreerd."
Tekst gaat verder onder foto.
Zowel Huisman als Mok hopen, soms tegen beter weten in, dat de politiek hun stem serieus neemt. Zeker met het oog op de naderende verkiezingen. "Ik ga voor een linkse partij", zegt Huisman. "Eentje die zich buigt over het leenstelsel, maar onderwijs in het algemeen serieus neemt. Mijn mening is dat onderwijs voor iedereen in Nederland gratis zou moeten zijn."
Ook Mok hoopt dat partijen de boodschap van het protest meenemen in hun verkiezingsprogramma. "Er zijn studenten die van heinde en verre komen om hier vandaag in de regen te protesteren. Ik vind het supertof dat we hier met z'n allen staan en hopelijk kunnen we er op deze manier iets aan doen om de rente weer naar nul te krijgen."
Diverse politieke partijen hebben al voorstellen gedaan om de rente voor de 'pechstudenten' te verlagen. GroenLinks-PvdA, Volt en Pieter Omtzigt willen dat betalen door een belastingkorting voor expats af te bouwen. D66 en SP willen de (oud-)studenten van de rente afhelpen door belastingverhogingen op bloemen en leidingwater voor grootverbruikers. Ook politici van Bij1, Partij voor de Dieren en de BBB gaven al aan tegen de renteverhoging zijn.