Zo moeten energieboswachters helpen om energieparken natuurinclusief te maken

Een boswachter kennen de meeste mensen wel, maar wat doet een energieboswachter precies? "Een boswachter zoals we die kennen is echt iemand die waakt over het bestaande bos en natuurterreinen. De energieboswachter kijkt vooral naar zonnevelden en windparken, hoe je daar meer natuur kunt maken", legt energieboswachter bij de Utrechtse Heuvelrug Harrie Swarte uit. “Ik kijk niet zozeer naar de zonnevelden, maar wat ernaast gebeurt."

Swarte laat een voorbeeld zien van een voormalige boomgaard in Cothen waar nu ongeveer 30.000 zonnepanelen staan. "Er was weinig natuur aanwezig. De mensen in de woonwijk hiernaast willen niet op de zonnepanelen kijken, nu is hier een mooie groene zone gekomen. Insecten en vogels genieten daar ook van." In het gras onder de zonnepanelen zit volgens Swarte weinig natuurwaarde. "Dus je moet het hier vooral hebben van de groenstrook rond het park."

De energieboswachter zegt vanuit zijn functie vooral te kijken naar hoe de omgeving beter afgestemd kan worden op de natuur. "Je kan iets voor steenuilen neerzetten, maar als die steenuilen hier helemaal niet in de buurt zitten, heeft het ook niet zoveel zin."

In de provincie Utrecht zijn er zo'n dertig energieboswachters actief, weet Laura Smid te vertellen. Zij is betrokken als projectleider duurzame energie. "Sinds drie jaar leiden wij ze op, morgen wordt een nieuwe lichting opgeleid." Deze groep wordt opgeleid tot "burgerexpert voor natuurinclusieve zon- en windparken". En dat is van groot belang, benadrukt de projectleider. "We hebben naast zonnepanelen op daken ook zonnevelden en windparken nodig om aan onze energievraag te voldoen."

Zo moeten energieboswachters bij de aanleg van bijvoorbeeld windmolens of zonneparken in kaart brengen welke gevolgen dat kan hebben voor de natuur. "Wij leren de energieboswachters om goed mee te denken in het ontwerp van zo'n project", zegt Smid. "Hoe eerder een energieboswachter aan tafel zit, hoe beter zij mee kunnen denken om ervoor te zorgen dat zo’n zonnepark echt natuurinclusief wordt gerealiseerd."

Energieboswachters zijn vaak lokaal betrokken, zij kennen de buurt al. Dat kan een voordeel zijn. Kan een energieboswachter straks dan ook aangeven als hij of zij een locatie niet geschikt vindt? "Dat kan zeker in de beginfase, als de gemeente een locatie deelt. Je moet natuurlijk ook de bestaande natuur niet in de problemen brengen."

Smid vult daarop aan: "Bij windprojecten is dat ook interessant. Je wil natuurlijk geen windmolens neerzetten waar net een route is van een bepaalde vogelsoort. Dan kan het beter een paar kilometer verderop."

De training duurt drie maanden en bestaat onder meer uit een aantal lesavonden en een praktijkopdracht.