Wie de lagen modder kan lezen vindt een prachtig natuurarchief
Driebergen - Een verdwaalde wandelaar heeft ze misschien gezien: onderzoekers Wim Hoek van de Universiteit Utrecht en Emmy Lammertsma van Biax. Samen trokken ze - gewapend met een grondboor - naar een klein afgesloten natuurgebied van het Utrechts Landschap in de buurt van Odijk. Op zoek naar sporen uit het verleden die meer kunnen vertellen over hoe het gebied er honderden jaren geleden uit zag.
De twee onderzochten één van de oude lopen van de Kromme Rijn. Daar stroomt nu geen water meer, maar in de bodem kan je precies zien wanneer het nog een rivier was en vanaf wanneer de loop droog kwam te staan. Lammertsma is paleo-ecoloog, gespecialiseerd in pollen. Ze zocht naar het stuifmeel in de bodemlagen. Hoek is aardwetenschapper en keek bijvoorbeeld naar het ontstaan van een gebied en wat er in al die honderden jaren gebeurde. Droogte, overstromingen: het is allemaal in de aarde terug te zien.
Aardkundig archief
Hoek: "De grondlagen zijn vergelijkbaar met een archief. We kennen 'echte' archieven uit de middeleeuwen, vanaf wanneer mensen iets opschrijven, maar dit is door de natuur opgetekend in de laagjes. Zo is vastgelegd in het landschap wat hier gebeurde en als je dat kunt lezen, kun je veel verder terug in de tijd kijken. Fossiel stuifmeel zegt iets over de bebossing hier en over de landbouw. In de bronstijd, ijzertijd en bij de Romeinen is het landgebruik nooit opgetekend, maar al die gegevens zitten wel in de ondergrond."
Leuk weetje: Als je in de bodem graaft, is de vuistregel dat je met iedere meter die je dieper gaat, je 1000 jaar terug in de tijd komt.
Verantwoord met het landschap omgaan
Wat we hier aan hebben? De onderzoekers leggen 't graag uit: "Als we weten hoe een landschap is opgebouwd, kunnen we er ook meer verantwoorde dingen mee doen. Dit onderzoek doen we bijvoorbeeld voor het Utrechts Landschap. We kunnen ze nu zeggen: de soorten die er nu staan, die stonden er vroeger ook. Dat is mooi, die horen daar. Andere soorten die jullie willen herintroduceren, waren er vroeger nooit. Dat moet je misschien maar niet doen, die passen niet".
Kijk hier naar de hele aflevering van Natuurlijk Zoëy over dit onderzoek:
In Natuurlijk Zoëy is Eddy Zoëy op zoek naar de Utrechtse natuur.
