RTV Utrecht

Kunnen andere garages ook instorten? Experts zeggen dat er 'te weinig controle' is

© RTV Utrecht / Tessa Beijer
Nieuwegein - Je hoeft je niet direct zorgen te maken, maar dat betekent niet dat er geen risico's zijn. Bouwwerken in Nederland worden namelijk nauwelijks geïnspecteerd. Nadat de parkeergarage in Nieuwegein instortte, twijfelen deskundigen des te meer of er niet méér inspectie zou moeten komen. "Dat je niet elk jaar checkt of het veilig is, vind ik schandalig."
Rijhellingen die op elkaar zijn geklapt, stofwolken boven Nieuwegein en paniek rondom het ziekenhuis. Zondagavond was zachtjes gezegd niet rustig te noemen in de parkeergarage van het St. Antonius Ziekenhuis. Rob Nijsse, emeritus hoogleraar Constructieleer, van de TU Delft, kan het eigenlijk niet geloven. "Als er béter was gecontroleerd, had dit voorkomen kunnen worden."
Woensdag bracht de gemeente Nieuwegein in een brief naar buiten dat bij de veiligheidsonderzoeken in 2017 niet is gekeken naar de delen die nu zijn ingestort. Alleen de bollenplaatvloeren, die bij Eindhoven Airport waren ingestort, zijn destijds onderzocht. In een later onderzoek, van 2022, heeft de eigenaar van de ziekenhuisgarage óók niet naar de hellingen gekeken. Het type vloer dat daar ligt, werd tot dan toe niet als gevaarlijk gezien. "Ik vind het verwijtbaar dat de inspecteur daar niet naar heeft gekeken", verzucht Nijsse. "Misschien had hij alleen geld gekregen voor die bollenvloeren, maar je weet toch wat er in onze bouwsector allemaal speelt?"

Niet gebouwd op zwaardere auto's

Nijsse doelt op een instorting bij een parkeergarage in het Noord-Hollandse Wormerveer, in 2018. "Dat ging toen ook om rijhellingen. Als je in de bouwsector werkt, weet je hoe voorzichtig je moet zijn. Zeker als de wereld verandert: garages zijn niet gebouwd op steeds zwaarder wordende elektrische auto's."
De hoogleraar is er keihard over: dit kán niet. "Er is te weinig controle", geeft ook Jacques Linssen, van het kenniscentrum betonconstructies, toe. Bouwwerken worden heus af en toe door de inspectie gehaald, maar hele harde eisen zijn er niet. De afspraken zijn er simpelweg niet over gemaakt, zegt Linssen. "Tot nu toe is er misschien ook te weinig aanleiding voor geweest om dat af te spreken. Al kun je je afvragen: waarom zou je je auto wél iedere twee jaar moeten laten keuren, en een heel groot gebouw niet?"

Had de eigenaar de hellingen moeten checken?

Achteraf gezien was het waarschijnlijk handiger geweest om de rijhellingen van de Nieuwegeinse ziekenhuisgarage te onderzoeken. Toch hoéfde het niet, aldus het expertisecentrum van bouwregelgeving. Nico Scholten: "Eigenaren van gebouwen dragen in Nederland zelf de verantwoordelijkheid voor hun bouwwerk. In de Woningwet staat wel dat het verboden is om je bouwwerk 'niet te laten voldoen' aan de 'voorschriften'."

Tot dusver waren de kanaalplaatvloeren in de hellingbanen van de parkeergarage niet verdacht. "Als er geen signalen komen dat er iets mis is, snap ik dat de eigenaar de controle daarop heeft laten zitten." Misschien moeten we over op het Duitse systeem, denkt Scholten. "Daar wordt bij de bouw van alle risicovolle gebouwen, dus plekken waar veel mensen op af komen, een gespecialiseerde ingenieur opgetrommeld. Die begeleidt de bouw dan van begin tot eind."

'Moet betere wetgeving komen'

Nijsse, van de TU Delft, noemt het ongelofelijk dat de instorting heeft kunnen gebeuren. "Er is al járenlang te weinig controle op gebouwen." Vanaf 1 juli komt er overigens wel een verandering aan in de bouwwereld. Er wordt een onderzoeksplicht op grote bouwwerken ingesteld.
Toch is dát zelfs te weinig, vindt Nijsse. "Het kabinet moet nú met betere wetgeving komen. Beveilig gebouwen, zorg dat je eigenaren verplicht elk jaar hun hele bouwwerk te laten inspecteren. Anders zou ik me, zeg ik heel eerlijk, toch een beetje zorgen gaan maken over de toekomst."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail.