RTV Utrecht

Minstens 4500 volt op 3 kilometer schrikdraad: alles uit de kast tegen de wolf

© RTV Utrecht / Joost Danvers
Provincie Utrecht - Sinds de wolven weer door Nederland trekken heeft overheidsorganisatie BIJ12 in de provincie Utrecht meer dan 300 dode schapen geteld. Boeren en herders op de Utrechtse Heuvelrug trekken alles uit de kast. "We moeten het maximale doen om hun vee te beschermen," zegt wolvenconsulent Hans van Eijden. Hij geeft namens de provincie Utrecht adviezen en helpt bij het aanvragen van subsidies.
Een van die boeren is Eric van der Woude. Hij heeft een boerderij bij Hollandsche Rading, precies op de grens tussen de provincies Utrecht en Noord-Holland. Om zijn grazende vleeskoeien te beschermen zet hij tegenwoordig een wolfwerend raster neer. Vijf schrikdraden hangen aan paaltjes die hij om de zes meter in de grond steekt. Met die tussenruimte gaat het raster niet slap hangen, is het idee.

Hapklaar

"Ik merk nu nog weinig van de wolf, maar ik wil niet wachten tot het te laat is", zegt Eric. "Mijn koeien krijgen hun kalfjes buiten in de wei. Die liggen daar dan heel kwetsbaar, als een hapklaar product." Eric vond de oplossing in een verplaatsbare afrastering dat hij met zijn trekker kan uitrollen. Het systeem kan de draden ook weer oprollen wanneer dat nodig is. Erics koeien grazen namelijk steeds op een ander stuk land.
Als Eric zijn hele land omheint heeft hij 15 kilometer aan hek nodig. Met een mobiel raster heeft hij aan 3 kilometer genoeg. Een bijkomend voordeel van de prikpaaltjes is dat je die eenvoudig aan de kant kunt zetten wanneer je het gras onder de draden wilt maaien. Ook kocht hij een stroomapparaat dat een extra 'push' geeft als er toch nog stroom weglekt. Zo blijft er continu minstens 4500 volt op het schrikdraad staan.
Kijk hier hoe vleesveehouder Eric van der Woude en schaapherder Jan Crets hun vee proberen te beschermen:
Wolvenrasters zijn noodzaak: 'Niets doen is geen optie'

Overal anders

Eric kreeg na bemiddeling door grondeigenaar Natuurmonumenten adviezen van wolvenconsulent Hans van Eijden. Hans werkt voor de provincie Utrecht en zoekt met dierhouders naar de beste manier om hun vee te beschermen. "Het is maatwerk", zegt hij. "Het kan de grondsoort zijn, de diersoort, de oppervlakte van het land. Het is overal anders."
Het mobiele wolvenraster van Eric heeft vijf draden op 20, 40, 60, 90 en 120 centimeter hoogte. Volgens Hans geeft die opstelling tot nu toe de beste resultaten. "De wolf kan er niet onderdoor. En zodra hij er te dichtbij komt krijgt hij al een flinke schok. Dat is wat we willen, we willen die wolf negatief conditioneren zodat hij het afleert."
Eric heeft een subsidie gekregen die de provincie Utrecht beschikbaar stelt voor wolvenpreventie. Hij moest er wel geld op toeleggen, maar daar heeft hij vrede mee. "Ik heb zelf ook een jaarlijks budget voor mijn hekken. Een wolvenraster houdt ook gewoon mijn vee op het land."

"Niets doen is geen optie"

De wolf is een strikt beschermde diersoort. Hoewel de EU recent de beschermingsstatus heeft verlaagd duurt het nog lang voor de wetten en regels in Europa en Nederland daarop zijn aangepast.

Een wolvenconsulent als Hans van Eijden van de provincie Utrecht adviseert dierhouders over het beschermen van hun vee tegen de roofdieren. Hij geeft gratis advies over het plaatsen van wolfwerende rasters en helpt bij het aanvragen van subsidies hiervoor. Daarnaast informeert hij over preventieve maatregelen om schade te voorkomen. Zijn opdracht is om zowel het welzijn van de dieren als de belangen van de dierhouders te waarborgen.

Hans helpt dierhouders ook om de rasters correct op te stellen. "Jammer genoeg zijn veel aanvallen nog steeds te herleiden naar kleine, onbedoelde foutjes, een gaatje in het raster, waardoor de wolf een kans heeft gezien", zegt hij. Ik blijf onder de aandacht te brengen dat mensen hun vee beschermen, wat ze ook van de wolf vinden. We moeten iets, want niets doen is geen optie."

Meer informatie over wolfwerende maatregelen vind je bij de provincie Utrecht.

Werk zwaarder

Schaapherder Jan Crets uit Maarsbergen heeft andere ervaringen met de wolvenpreventie. Met zijn vrouw Ellen runt hij een begrazingsbedrijf. Ze brengen hun 250 schapen dagelijks naar nieuwe gebieden van bijvoorbeeld Staatsbosbeheer en gemeenten. De wolf heeft dat werk zwaarder gemaakt.
"Ik word over een paar maanden 69 en wil nog een jaar of twee door als onze gezondheid het toelaat", zegt Jan. "Ik moet elke dag 15 of 16 netten van 8,5 kilo door het terrein dragen. Lopend, want ik kan niet met de auto door natuurgebieden crossen. De volgende dag moet je het allemaal weer opruimen. Zo zijn we elke keer een halve dag bezig met die rotnetten. Het werk is niet zo leuk meer en we zijn 's avonds doodop."

Negen keer aangevallen

Afgelopen jaar werd de kudde van Jan en Ellen negen keer aangevallen. Na de eerste twee keer schaften ze nieuwe netten en een sterker stroomapparaat aan. Dat voorkwam niet dat er alsnog 43 schapen door wolven gedood werden. "Soms zijn het er twee, soms negen in één keer", zegt Jan. "Lammeren, of ooien met lammeren liggen daar gewoon opengereten, sommige nog levend."
Ook Jan kreeg hulp en advies van de provincie. Maar hij betwijfelt of hij hiermee de wolven bij zijn kudde weg kan houden. "We moeten gewoon geluk hebben. Ik wil in ieder geval het idee hebben dat we er alles aan hebben gedaan. Maar als dit aan de gang blijft dan houdt het voor ons op. Dan is er weer een schaapskudde minder."
Wolvenconsulent Hans kan zich de frustratie goed voorstellen. "Jan en Ellen hebben helaas de pech dat ze een aantal keer slachtoffer van wolvenaanvallen zijn geweest. Ik begrijp dat je er dan anders naar kijkt dan anderen. Ik stop niet met adviseren waar het beter kan. We moeten toch het maximale eruit halen om hun vee te beschermen."

Wolven in Utrecht

BIJ12, die namens alle provincies gegevens over de wolven in Nederland registreert, heeft deze week nieuwe cijfers bekendgemaakt. Sinds de wolf terug is in ons land zijn in de provincie Utrecht 220 schapen, twee koeien en een bok doodgebeten. Dat blijkt uit dna-sporen die de roofdieren hebben achtergelaten. Nog eens 103 schapen bleven zodanig gewond achter dat een veearts ze uit hun lijden heeft verlost. Bij geen van de tot nu toe negentig aanvallen stonden de dieren achter een raster dat volledig aan de eisen voldeed.

Op de Utrechtse Heuvelrug leeft sinds vorig jaar een roedel van vijf of zes wolven. Ook komen sinds 2018 steeds vaker zwervende wolven een kijkje nemen in onze regio. Ze eten wild en als ze de kans krijgen boerderijdieren. Vorige week is een wolf aangereden, een mannetje. De provincie heeft gevraagd of het dna van dat dier versneld kan worden onderzocht, onder meer om duidelijk te krijgen of het om een wolf uit de Utrechtse roedel gaat. BIJ12 verwacht die uitslag binnen twee weken.

Meer artikelen lees je in ons dossier De wolf.

Radioreportage: wolvenconsulent helpt boeren en herders hun vee te beschermen

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail.