Raad van State over A27: eind aan de files bij Utrecht of honderden bomen Amelisweerd gered?
29 april 2025, 19:24 • Aangepast 4 juni 2025, 02:03 • 4 minuten leestijd
Utrecht - Morgenochtend doet de Raad van State uitspraak over de grootschalige aanpak van de Ring Utrecht, waaronder het verbreden van de A27. Mag Rijkswaterstaat de schop in de grond steken? Of krijgen de tegenstanders hun zin en wordt de huidige tunnelbak niet verbreed? Vier vragen over de bomen van Amelisweerd en de files rond de stad Utrecht.
Komt er morgen een einde aan jarenlange discussie over de verbreding van de A27?
Het antwoord is: nee. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft in 2022 een zogenoemd trajectbesluit genomen, dat door een meerderheid van de Tweede Kamer is goedgekeurd. Tegen dat besluit zijn 29 bezwaren ingediend bij de hoogste bestuursrechter, de Raad van State. De bezwaren komen van omwonenden, bedrijven en belangenverenigingen.
Op elk van deze bezwaren gaat de Raad van State reageren. Het is aannemelijk dat een aantal van deze bezwaren gegrond verklaard wordt en dat een deel wordt afgewezen. Welke is niet te voorspellen.
Sommige bezwaren – zoals over stikstof – grijpen diep in de plannen in. Als die gegrond verklaard worden, dan sneuvelt het hele plan. Ook zijn er bezwaarmakers met een klein belang, als die gegrond verklaard worden, dan moet Rijkswaterstaat tegemoet komen aan die bezwaren, maar kan de uitvoering wel beginnen.
Zelfs als de Raad van State geen spaak in het wiel steekt kan het plan alsnog sneuvelen in politiek Den Haag. De verwachting is dat de kosten fors zijn opgelopen, en dus zal de minister terug moeten naar de Tweede Kamer. Die kan besluit dat het project te duur is geworden, en een streep door het plan zetten.
Wat houden de plannen in?
De discussie gaat vaak over de bomen van Amelisweerd, maar dat is maar een klein deel van het totaal. Het project behelst grofweg de snelwegen A12 van knooppunt Oudenrijn tot aan Lunetten, de snelweg A27 van Houten tot aan Maartensdijk en de A28 tussen de Waterlinieweg en De Uithof. Daarnaast gaat het over de knooppunten Lunetten en Rijnsweerd. De wegen krijgen voor een deel meer rijstroken. Ook worden verkeersstromen ‘ontvlecht’. Automobilisten hoeven minder vaak van weg te wisselen.
Om meer rijstroken aan te leggen moet de bak van Amelisweerd verbreed worden. Die is in de jaren zeventig aangelegd nadat milieuorganisaties bezwaar hadden gemaakt tegen de snelweg. De bak vermindert de overlast in het bos. In het plan komen er betere geluidsschermen en wordt de bak overkapt en Amelisweerd groter dan het nu is. Er ontstaat meer ruimte in de stad voor woningbouw en er worden veel bomen gepland.
Wat is de geschiedenis van het project?
Begin deze eeuw bleek dat het verkeer rond 2030 zou vastlopen. Dus moest er tijdig gewerkt worden aan verbetering van de Ring Utrecht. Eerst werd gedacht aan een snelweg door Leidsche Rijn, die werd de A2,5 genoemd. Dat zag de stad Utrecht niet zitten. Vervolgens werd voorgesteld om de A27 en de A12 ten zuiden te verbeteren. Ook over dat plan was de stad Utrecht niet enthousiast.
Via onderhandelingen kwam er een zogenoemd ‘integraal plan’. Utrecht kreeg 110 miljoen euro voor de aanleg van de sneltram naar Universiteitswijk De Uithof. Ook kwam er extra geld voor het stimuleren van fietsen. In ruil zou Utrecht de aanpak van de snelwegen ondersteunen. Na het voltooien van de tram keerde de stad zich toch tegen het tracébesluit.
Het eerste tracébesluit sneuvelde in 2019 bij de Raad van State. In 2020 kwam de minister met een nieuw plan, waarbij de stikstofberekeningen onvoldoende waren. Daarom werd in 2022 een aangepast tracébesluit gepresenteerd, dat staat nu ter discussie.
Wat zijn de bezwaren van de tegenstanders?
Die bezwaren zijn heel divers. Zo is restaurant Boerderij Mereveld vooral bang voor overlast tijdens de werkzaamheden. En bewoners van de Koppeldijk bij Plas Laagraven willen een hoger geluidsscherm.
De meeste aandacht gaat naar een groep bezwaarmakers die tegen de verbreding van de A27 is. De zogenoemde ‘bak van Amelisweerd’ moet verbreed worden, en dan sneuvelt een strook van vijftien meter bomen. De bezwaarmakers zien dat als een onaanvaardbare aantasting van het park.
Mocht het bezwaar van bijvoorbeeld Boerderij Mereveld gegrond verklaard worden, dan brengt dat het project niet in gevaar. In dat geval moet Rijkswaterstaat een goede oplossing vinden, maar kan de aanpak van de Ring Utrecht doorgaan.
Anders is dat met stikstof. De neerslag tijdens de bouw en naderhand van het verkeer kunnen wel roet in het eten gooien. Als de Raad van State van mening is dat de berekeningen en/of de compensatiemaatregelen onvoldoende zijn, dan gaat er definitief een streep door dit tracébesluit.
