Parkeergarage stortte in door ontwerpfout en gebrek aan controles: 'Auto's ook steeds zwaarder'
17 juni 2025, 08:13 • Aangepast 23 juli 2025, 02:01 • 4 minuten leestijd
De rijhellingen van de parkeergarage bij het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein zijn ingestort door een ontwerpfout, gebreken in de uitvoering en mogelijk ook steeds zwaardere voertuigen, zoals elektrische terreinwagens. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die heeft onderzocht hoe het kon gebeuren dat alle hellingen inzakten.
In het eerste jaar na oplevering waren de eerste scheuren al zichtbaar, zegt de OVV. De garage, die nog altijd buiten gebruik is, stortte in op 26 mei vorig jaar.
De constructie van de bovenste baan bezweek volgens de OVV als eerste. Alle onderliggende rijhellingen van de acht lagen tellende parkeergarage naast het St. Antonius Ziekenhuis stortten daarna ook in.
De verbindingen waren volgens de Onderzoeksraad "te zwak ontworpen en op sommige onderdelen anders uitgevoerd". De constructie was daardoor "te zwak om de hellingbanen te dragen".
Elektrische auto's en suv's
Het ontwerp en de uitvoering van de constructie zijn "onvoldoende aantoonbaar berekend en gecontroleerd" door betrokken partijen, constateert de OVV.
Ook bijkomende factoren hebben mogelijk bijgedragen aan het instorten. Zo is in 2015 een extra asfaltlaag op de bovenste baan aangebracht vanwege slijtage, zonder berekening van het effect van deze gewichtstoename op de constructie.
Roestvorming en temperatuurwisselingen, die zorgden voor herhaaldelijk uitzetten en krimpen van de hellingconstructie, speelden eveneens een rol.
Ook reden volgens de OVV in het jaar voorafgaand aan de instorting gemiddeld vijftien voertuigen per dag de parkeergarage in die zwaarder waren dan waarop de garage was berekend.
De onderzoeksraad zegt dat auto's sinds de bouw van de parkeergarage zwaarder zijn geworden. Het gaat om elektrische auto's, en dan vooral de terreinwagens (suv's). Ook hebben auto's zwaardere veiligheidsvoorzieningen gekregen.
Wij zijn verbaasd over het ontbreken van regie en eindverantwoordelijkheid voor de veiligheid
De OVV constateert verder een gebrek aan regie en controle tijdens het ontwerp, de bouw en het gebruik van de parkeergarage. De raad adviseert de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening om dit "beter te borgen".
De minister moet zorgen voor een wettelijk kader, waarin staat hoe opdrachtgevers, bouwers en gebouweigenaren de constructieve veiligheid "tijdens alle fasen aantoonbaar moeten controleren". Ook krijgt de minister het advies om het onafhankelijk toezicht op de constructieve veiligheid van gebouwen te verbeteren.
"Wij zijn verbaasd over het ontbreken van regie en eindverantwoordelijkheid voor de veiligheid", zegt OVV-lid Erica Bakkum. Het is volgens haar ook "de rode draad" die de Onderzoeksraad de afgelopen jaren ziet bij eerdere onderzoeken naar instortingen van gebouwen. "Dat moet echt anders."
Gemeente Nieuwegein reageert
Nieuwegein waardeert "het grondige onderzoek" en de aanbevelingen. Tijdens de bouw kampte de gemeente naar eigen zeggen met een capaciteitstekort bij de afdeling bouw- en woningtoezicht door het plotseling wegvallen van een collega. "Hierdoor heeft de gemeente te weinig capaciteit gehad om de toetsing uit te voeren die achteraf nodig bleek."
Hoewel de hoofdconstructeur primair verantwoordelijk is, is de gemeente "geschrokken" dat er een periode is geweest dat er minder controles zijn uitgevoerd. "De gemeente hoort een laatste stap in meerdere controles te zijn. Deze toezichthoudende taak hebben we in dit dossier niet goed waar kunnen maken."
Een belangrijke conclusie in het rapport is dat er afwijkend van de oorspronkelijke plannen is gebouwd, en dat deze afwijkingen, evenals latere aanpassingen aan de constructie, niet bij de gemeente zijn gemeld. Volgens het rapport zijn deze aanpassingen mede verantwoordelijk voor het uiteindelijke instorten van de constructie.
De gemeente Nieuwegein wist niet dat de bouw van de vorig jaar ingestorte parkeergarage op sommige punten anders is uitgevoerd dan in de plannen stond. Dat blijkt uit een brief aan de gemeenteraad die vandaag is verschenen.
De gemeente zegt ervan uit te gaan dat er wordt gebouwd volgens de verleende vergunning. Als er van plannen wordt afgeweken, verwacht de gemeente dat de bouwende partij haar wettelijke verplichting nakomt om de gemeente hiervan op de hoogte te stellen. "Als die signalen niet komen, kunnen we ook niet weten dat een extra controle nodig is."
Nieuwegein neemt meerdere "leerpunten" uit het OVV-rapport over. Zo wil de gemeente hellingbaanconstructies in de toekomst "meer aandacht" geven en in gesprekken met bouwende partijen meer tijd besteden aan "de mogelijke risico's van het ontwerp en bouwproces".
Recent heeft de gemeente goedkeuring gegeven op het sloopplan voor de parkeergarage en hiervoor een vergunning afgegeven. Gisteren zijn de sloopwerkzaamheden in de parkeergarage van start gegaan. De werkzaamheden duren ongeveer tweeënhalve maand.
