Tentoonstelling over de jaren ná de bevrijding: 'Periode met twee kanten'
12 augustus 2025, 05:30 • Aangepast 16 september 2025, 02:02 • 2 minuten leestijd
Breukelen - Denk je aan de bevrijding, dan denk je toch al gauw aan de feesten die vrijwel meteen losbarstten. Maar voor veel mensen begon ook een zware periode van wederopbouw, onzekerheid en rouw, laat een vandaag geopende tentoonstelling bij het Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen in Breukelen zien. Want de periode ná de bevrijding was er een met twee kanten, aldus Emma Heinhuis van het archief.
Het is niet voor het eerst dat de Tweede Wereldoorlog aandacht krijgt bij het regionaal archief voor de gemeenten De Bilt, De Ronde Venen en Stichtse Vecht. Eerder waren er ook al tentoonstellingen over de jaren 1940-1945. Juist daarom ontstond nu het idee óók een tentoonstelling over de jaren erna in te richten. "Hoewel de oorlog voorbij was, had het natuurlijk wel een enorme nasleep", vertelt Heinhuis. "En die blijft nog weleens onderbelicht."
Lastige dillema's
Want die periode direct na de bevrijding was voor veel mensen een onzekere vol met rouw. Veel mensen waren familieleden verloren of hun huis kwijt, alles moest weer opgebouwd worden en ondertussen waren er ook mensen die juist lid waren geweest van de NSB. Hoe ging je daarmee om?
In dat licht noemt Heinhuis een bijzonder archiefstuk, dat gaat over zo'n dilemma. Het gaat om brief die de burgemeester van Mijdrecht na de oorlog stuurde naar de burgemeester van Zwolle. Onderwerp was een kind dat in Mijdrecht woonde, maar wiens ouders tijdens de oorlog lid waren geweest van de NSB en toen in Zwolle zaten. "Kort gezegd vroeg die burgemeester zich af: wat moeten we met dat kind?", legt Heinhuis uit.
Diezelfde vraag speelde rondom vrouwen die een relatie hadden gehad met een Duitser. "Die zogenoemde moffenmeiden werden publiekelijk op straat gestraft, kaalgeschoren bijvoorbeeld."
Een tentoonstelling als deze is volgens Heinhuis nu hartstikke actueel omdat de oorlog volgens haar niet stopte op 5 mei en ook niet op 15 augustus. "De oorlog werkt namelijk door generaties heen. Daarom is het zo belangrijk te blijven herdenken en herinneren en dat kan alleen als we de verhalen blijven vertellen."
