Stoeptegels in IJsselstein roepen kinderen op niet te gaan vapen: 'Het is echt niet stoer'

De winnende stoeptegel
© RTV Utrecht / Roos van Bijnen
IJsselstein - Laat je spierballen zien en begin niet aan die vape. Dat is de boodschap van de nieuwe stoeptegels die in de straten van IJsselstein komen te liggen. De tegel is bedacht door kinderen uit groepen 7 en 8 - en moet ervoor zorgen dat jongeren de elektronische sigaret niet gaan gebruiken. "Mijn neef vapet, maar dat vind ik echt stom."
Er was deze week een bijeenkomst in het IJsselsteinse gemeentehuis met een heleboel influencers. Althans, zo worden de basisschoolleerlingen hier genoemd. Allemaal maakten ze een tekening die oproept niet te starten met vapen of roken. En het is de bedoeling dat ze die gedachte - vooral over een paar jaar - blijven uitdragen. Want de gemeente maakt zich zorgen om het aantal vapende jongeren.
Dani (10) neemt die taak erg serieus. Hij kent mensen die vapen, zegt hij. "Mensen denken dat het stoer is, of zo. Of ze zijn zo bang voor groepsdruk, dat ze maar een vape nemen." Dani haalt zijn schouders op. Zelf snapt hij daar niks van. "Op school hebben we geleerd hoe slecht het voor je is. Dat je eraan verslaafd kunt raken. Nou, nee dank je."

'Begin er niet aan'

De leerlingen die aan het stoeptegel-project meedoen, zijn inderdaad jong. Als kinderen met vapes in aanraking komen, gebeurt dat vaker vanaf dat ze op de middelbare school zitten. Toch is dat bewust, zegt Gwendolyn Komproe, die over volksgezondheid in de gemeente IJsselstein gaat. "We hopen nu precies op het goede moment te zeggen: begin er alsjeblieft niet aan. Over een paar jaar komen ze misschien in de verleiding om het een keertje te proberen. Wij hopen juist dat ze dat niet eens gaan doen."
Van de ingezonden tekeningen wint er eentje die op een stoeptegel wordt gedrukt. Veel mensen kennen de tegels met de tekst 'rookvrije generatie' wel; in IJsselstein komt er nu dus een extra tegel bij. Het was moeilijk kiezen voor de jury, maar de tegels met 'wil je lang leven' of 'ga buitenspelen en niet roken' kwamen niet als winnaar uit de bus. De knalrode tegel met een poppetje dat zijn spierballen toont tegen een vape wint wel.
Zo zien de anti-vapestoeptegels eruit:
IJsselsteinse kinderen leren op school over het gevaar van vapen

Werkt een stoeptegel?

IJsselsteinse kinderen twijfelen overigens wel of zo'n stoeptegel echt werkt. "Als je eroverheen loopt en niet de tekst leest, wordt het lastig", lacht Isa (11). Ze heeft erover nagedacht en denkt dat het beter werkt als volwassenen juist wat meer gaan doen. "Als zij met hun kinderen praten over hoe slecht vapen is, moet dat helpen, toch?"
Meerdere clubs uit IJsselstein, waaronder de gemeente en De Kunst is Verbinden, zijn bij de anti-rookcampagne betrokken. Vijf basisscholen volgden lessen over wat een vape eigenlijk is en wat het met je longen doet. Ibrahim (11) stuurde daarom een tekening in met een verdrietig mens dat er nogal ongezond uitziet. "Ja, dat kinderen snappen: o, dát gebeurt er met je als je vapet. Dat je dus echt niet fit blijft."
Of de stoeptegels nu gaan werken of niet, de 'influencers' moeten misschien wel het echte werk gaan doen. Dani vat het goed samen: "Gewoon niet aan beginnen. En als iemand me het aanbiedt, dan zeg ik: echt niet doen."

Steeds meer jongeren vapen

Ook in de provincie Utrecht zijn steeds meer jongeren een vape gaan gebruiken. Tien procent van de Utrechtse middelbare scholieren zegt wekelijks te vapen. Dat is het gebruik van een elektronische sigaret waarmee je een nicotinehoudende damp inademt. Sinds 2024 is er een verbod op vapes met smaakjes als aardbei; alleen de tabakssmaak mag nog officieel worden verkocht.

Dat merken ze ook in IJsselstein, weet wethouder Eveline Schell. "We zien een daling van het gebruik van de normale sigaret, en juist een stijging van de vape. Dat is natuurlijk niet goed." Ze hoopt dat het project met de stoeptegels een handje helpt. "Zodat kinderen er niet eens aan gaan beginnen."

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws of foto via WhatsApp of mail.