Nu al een winterdepressie? Deze huisartsen vertellen hoe je het herkent en wat je eraan doet
Vandaag, 18:24 • Aangepast Vandaag, 18:39 • 3 minuten leestijd
Provincie Utrecht - Het is weer die tijd van het jaar. De dagen worden korter en het weer guurder. In deze periode krijgen sommige mensen last van een winterdip of -depressie. Maar hoe herken je het? En wat doe je eraan? Twee huisartsen leggen uit. "Het kan iedereen overkomen."
De diagnose winterdepressie is lastig vast te stellen, zegt huisarts Berkhof van huisartsenpraktijk ZeistWest, maar het bestaat wel. Artsen spreken van een winterdepressie wanneer de klachten minimaal twee jaar op rij hetzelfde zijn. Het gaat dan om symptomen als een somber gevoel, weinig plezier, geen energie of vermoeidheid, zegt Berkhof.
Seizoensgebonden
Een winterdepressie is niet hetzelfde als een 'normale' depressie. Deze is namelijk, zoals de naam doet vermoeden, gebonden aan het seizoen. In oktober en november ziet Berkhof meer patiënten met symptomen of een winterdepressie. In december en januari hebben mensen het druk met de feestdagen of nagenieten daarvan en is er weer contact met anderen. Een maand later is er dan weer een stijging in patiënten met klachten, vertelt de huisarts.
Ongeveer 3 op de 100 Nederlanders heeft last van een winterdepressie, meldt het Universitair Medisch Centrum Groningen. Vrouwen zijn er meer vatbaar voor dan mannen. Alle leeftijden kunnen ermee in aanraking komen.
Naast een somber gevoel en geen energie zijn andere mogelijke symptomen: veel willen slapen, vooral zoet willen eten en voedsel met veel koolhydraten, en aankomen in gewicht.
Ook huisarts Tom Rebholz van Gezondheidscentrum De Schans in Nieuwegein spreekt elke winter met patiënten die langskomen met klachten. Per jaar krijgen tien tot twintig patiënten de diagnose winterdepressie, schat hij in. Wel benadrukt de huisarts dat de klachten terugkerend moeten zijn.
UV-lamp
In de winterperiode is er minder daglicht. Daardoor blijft het lichaam het stofje melatonine (waar je slaperig van wordt) aanmaken om de biologische klok te regelen. Het lichaam wordt moe van te veel melatonine en dat kan leiden tot een winterdepressie. Een ander stofje dat er mogelijk invloed op heeft is serotonine. Als het lichaam te weinig van dat stofje heeft, word je juist somber, zegt Berkhof.
Wie van een winterdepressie af wil komen, zou een UV-lamp kunnen proberen, zeggen de huisartsen. Dat is een speciale lamp met UV-straling die ervoor zorgt dat het stofje melatonine naar beneden gaat en serotonine omhoog.
Te lang voor zo'n lamp zitten, wordt afgeraden. Het beste is om 's ochtend een half uur ervoor te gaan zitten, zegt Berkhof, want anders val je in slaap. Het effect kan na minimaal zes weken gevoeld worden.
Het licht van deze lamp is feller dan dat van een normale lamp. "Je mag niet in de lamp kijken", zegt Berkhof. Wie medicijnen slikt en de lamp wilt gebruiken, wordt aangeraden eerst te overleggen met een huisarts. Berkhof benadrukt dat deze lichttherapie niet voor iedereen kan werken.
Actief leven
Berkhof is terughoudend in het voorschrijven van lichttherapie. De symptomen kunnen ook verholpen worden door bijvoorbeeld actiever te leven, naar buiten te gaan, een vast ritme en contact met anderen op te zoeken. "Ondanks dat je het gevoel hebt dat je geen zin hebt in contact met andere mensen, toch wel doen."
Wat ook kan helpen bij de seizoensgebonden dip is het slikken van vitamines. De meeste supplementen kunnen geen kwaad, maar of ze echt helpen bij gezonde mensen valt te betwisten, stelt Rebholz. "Mensen hebben dan in ieder geval het idee dat ze iets aan hun weerstand kunnen doen."
Vooral mensen met een getinte of donkere huidskleur wordt geadviseerd vitamine D te slikken bij weinig zonlicht. Zij maken bij voorbaat in de winterperiode minder vitamine D aan.
Zonnebank?
Wie denkt dat een bezoek aan de zonnebank kan helpen bij een winterdepressie komt van een koude kermis thuis, zegt Rebholz. Het licht uit de zonnebank is niet te vergelijken met het licht uit een speciale UV-lamp. Als mensen blij worden van de zonnebank kan dat helpen voor hun gevoel, maar het is geen vervanging voor lichttherapie, aldus Rebholz.
* De voornaam van huisarts Berkhof is bekend bij de redactie. De huisartsenpraktijk vermeldt geen voornamen op de website voor patiënten vanwege herleidbaarheid, aldus de arts. Om die reden gebruikt ook de redactie in dit geval de voornaam niet.
