Ombudsman: 'Amersfoort hield geen rekening met nabestaanden bij toestaan van seance Rusthof'

© RTV Utrecht / Jordi de Jong
AMERSFOORT/LEUSDEN - De directie van de Amersfoortse begraafplaats Rusthof heeft niet goed ingeschat wat het toestaan van paranormaal onderzoek kan betekenen voor nabestaanden. Die conclusie trekt de Nationale Ombudsman in een rapport over de spirituele sessie die op 11 september na sluitingstijd tussen de graven is gehouden.
Volgens de ombudsman heeft Rusthof toestemming verleend voor het 'onderzoek' zonder dat er duidelijke richtlijnen bestonden voor het inwilligen van verzoeken om de begraafplaats buiten de openingstijden te betreden. "Nu dit ontbreekt en er zonder meer toestemming is verleend voor een paranormaal onderzoek op Rusthof na sluitingstijd, heeft het college van burgemeester en wethouders gehandeld in strijd met het redelijkheidsvereiste."

Huisregels

De ombudsman wil dat de gemeente een "breed maatschappelijk gesprek" organiseert over het karakter van de begraafplaats Rusthof en welke activiteiten daar passend zijn. "Onderdeel van dit gesprek zou moeten zijn hoe in de toekomst verzoeken worden afgehandeld en wie daarbij betrokken moeten zijn. Het opstellen van huisregels, zoals door het college aangekondigd, is een mooie eerste stap."
Van persoonlijke banden tussen het paranormale onderzoeksteam en de directeur of zijn vrouw is voor zover de ombudsman kan inschatten geen sprake. Daarover werd tijdens een kort geding dat nabestaanden hadden aangespannen wel gesproken.

Camera's en lampjes

De Nationale Ombudsman stelde op verzoek van de gemeente een onafhankelijk onderzoek in naar de rol van de gemeente in de geruchtmakende zaak. In september hield een spirituele groep zich met medewerking van Rusthof na sluitingstijd op bij de graven, naar eigen zeggen om met camera's en lampjes eventuele paranormale activiteiten te meten. De zes 'onderzoekers' hebben zich tot nu toe niet bekendgemaakt.
De directie van de gemeentelijke begraafplaats had toestemming gegeven voor het bezoek na sluitingstijd. Toen het groepje zich splitste kon de begeleider van Rusthof onmogelijk nog alles overzien. De opmerkelijke rondleiding kwam aan het licht omdat bij de kindergraven een camera was achtergebleven met opnames van de spirituele sessie. De beelden werden gevonden door een vader die het graf van zijn kind kwam bezoeken.

Grafschennis

Inmiddels hebben bijna vijftig nabestaanden aangifte gedaan van grafschennis. In afwachting van het rapport van de ombudsman stelde de Amersfoortse burgemeester Lucas Bolsius de directeur van Rusthof begin deze maand op non-actief.
Ouders van kinderen die op Rusthof begraven liggen zijn geschokt door de zaak en vragen zich niet alleen af wat er precies is gebeurd op die avond in september. Ze willen ook weten waarom de begraafplaats, die onder verantwoordelijkheid van de gemeente Amersfoort valt, eraan mee heeft gewerkt. Bovendien heeft de gemeente volgens hen nadat het was uitgekomen onjuiste informatie verstrekt, onder meer tijdens een bijeenkomst die voor nabestaanden was georganiseerd.

Kort geding

Om de gevraagde duidelijkheid te krijgen hebben ouders onder meer een kort geding gevoerd. Na een Wob-verzoek door RTV Utrecht kwam correspondentie boven tafel waarin de groep vooraf aankondigde wat de bedoeling was van de sessie.
De ombudsman schrijft nu dat de gemeente het dossier niet op orde had. "Er heeft, zo lijkt het, geen volledige controle plaatsgevonden op de volledigheid en betrouwbaarheid van de aan de ombudsman verstrekte informatie. Het college heeft pas na een ingediend Wob-verzoek een grondig onderzoek ingesteld naar relevante informatie voor dit onderzoek."

Ontmoeting

De gemeente heeft eerder al toegezegd dat ze een ontmoeting wil organiseren tussen de nabestaanden en de spirituele groep die op Rusthof is geweest. Daarvoor moest wel eerst het rapport van de ombudsman worden afgewacht. Onbekend is nog of de groep 'onderzoekers' daar zelf mee instemt.